Boeiende en zinvolle studieochtend over epilepsie

Veel leerlingen met epilepsie zitten op Mytylscholen, scholen voor Langdurig Zieke Kinderen en ZML-scholen. Een aantal van deze scholen vergroten jaarlijks met hulp van het LWOE hun epilepsiekennis en deskundigheid bij het omgaan met de impact van epilepsie op het functioneren.

Zo ook Openluchtschool Breda, waar in mei 2013 een studieochtend werd gehouden over het Ontwikkelingsperspectief Plan (OPP) bij leerlingen met epilepsie. Als coördinator van het LWOE organiseer en verzorg ik jaarlijks diverse van deze scholingsbijeenkomsten.

Scholing op maat
Bij een scholingsaanvraag vindt vooraf overleg plaats tussen LWOE en de betreffende school. De doelen, inhoud, organisatie en werkvormen worden doorgesproken, zodat de scholingsbijeenkomst is afgestemd op de verwachtingen. Zo gebeurde dit ook voor het jaarlijkse scholingsmoment op Openluchtschool Breda. De Openluchtschool was al ver gevorderd in een scholingstraject met betrekking tot het OPP. Het was dan ook de bedoeling de studieochtend van het LWOE hier op aan te laten sluiten. In de gesprekken tijdens de studieochtend werd ook een brug geslagen naar de leerlingen met andere ziektebeelden binnen de school. 

Studieochtend ‘OPP voor leerlingen met epilepsie’
Deze studieochtend werd gegeven door een orthopedagoog/psycholoog en onderwijskundig begeleider van het LWOE.  Naast theoretische kennis is ook de koppeling met de onderwijspraktijk belangrijk. We illustreren de theoretische informatie dan ook zoveel mogelijk met voor de deelnemers herkenbare casuïstiek. De orthopedagoog/psycholoog gaf uitleg over de neurologische ontwikkeling en rijping van het brein. Epilepsie heeft invloed op dit rijpingsproces en leidt tot risicofactoren voor de cognitieve ontwikkeling. De onderwijskundig begeleider liet twee casussen uit de praktijk zien aan de hand van filmbeelden en leercurves. Met observatie- en discussieopdrachten werden de deelnemers actief betrokken.

LWOE verricht ook wetenschappelijk onderzoek, zo ook naar het verloop van de leerontwikkeling bij leerlingen met epilepsie. Het blijkt dat leerlingen met epilepsie vaak een vertraagde leerontwikkeling hebben. Bij een aanzienlijk aantal leerlingen is er naast vertraging, ook een combinatie met stilstand of zelfs terugval in ontwikkeling. Deze complexe ontwikkelingsbeelden komen veel voor in het speciaal onderwijs, maar in mindere mate zeker ook in het regulier onderwijs. Epilepsie is onvoorspelbaar en kan daardoor een grillig ontwikkelingsbeeld geven. Het is hierdoor niet gemakkelijk om ver vooruit in de toekomst te kijken en een ontwikkelingsperspectief op te stellen. Er zijn veel onduidelijke, onvoorspelbare factoren die een rol spelen in de ontwikkeling van deze leerlingen. Tijdens de studieochtend hebben we de deelnemers een aantal handvatten aangereikt, waar men bij het opstellen van een OPP rekening mee kan houden.

Evaluatie van deelnemers
Uit evaluaties blijkt dat onderwijsmedewerkers epilepsie in relatie met leren en gedrag een interessant onderwerp vinden. Ook de deelnemers van de studieochtend op Openluchtschool Breda gaven na afloop aan dat men steeds weer leert van de scholingsbijeenkomsten van het LWOE: “Ik heb een duidelijk beeld gekregen van de complexiteit van de ontwikkeling en hoeveel invloed de epilepsie kan geven op het leren, zoals tempo, geheugen, aandacht en executieve functies”;  “Ik heb het idee, dat wij als team de signalen steeds beter herkennen en daardoor ook de begeleiding beter kunnen geven”;  “De opgedane kennis is ook bruikbaar voor andere leerlingen in de klas”;  en “De docenten zijn enthousiaste en bevlogen sprekers, er wordt met passie verteld over hun vakgebied en ze hebben veel kennis van zowel praktijk als theorie”.

John van de Corput, coördinator steunpunten onderwijs en epilepsie & scholingscoördinator