Voorlichting over epilepsie aan een VSO-groep van een ZMLK-school

Het Landelijk Werkverband Onderwijs en Epilepsie werd gevraagd om epilepsievoorlichting te
geven op een school voor ZMLK (Zeer Moeilijk Lerende Kinderen). Het bleek te gaan om een
voorlichting aan leerlingen van 13 tot 18 jaar. Het ging er met name om, dat aan deze jongeren werd
uitgelegd wat ze moeten doen als een van hun groepsgenoten een aanval krijgt.

Een klasgenoot met epilepsie
In de VSO – ZMLK klas zit een leerling die heftige epileptische aanvallen kan krijgen. Bij elke aanval is het altijd schrikken en raken sommige leerlingen in paniek, omdat ze niet weten wat te doen. Door middel van een voorlichting hoopt men de medeleerlingen meer voor te bereiden op een aanval en hen gerust  te stellen.

Duidelijke uitleg voor leerlingen op ZML-niveau
Mijn eigen ervaring uit het verleden, waarin ik jaren met deze doelgroep heb gewerkt, kwam mij goed van pas. Tevens heb ik deskundigen geraadpleegd van de ZMLK-afdeling van De Berkenschutse, de school voor speciaal onderwijs waar ik werk, over hoe aan jongeren met een verstandelijk intelligentieniveau tussen de 40 tot 65 iets het best gepresenteerd kan worden. Zo kwam ik tot de volgende werkwijze:

  • Om het begrijpelijk te houden heb ik mijn verhaal zo kort mogelijk gemaakt en me beperkt tot de essentie wat de leerlingen moeten doen als iemand een grote aanval krijgt.
  • Met behulp van een digitaal bord heb ik kernwoorden naar voren laten komen, deze benoemd, de leerlingen na laten zeggen en afbeeldingen laten zien.
  • Ook heb ik enkele filmpjes laten zien met epileptische aanvallen, die niet te heftig waren.
  • Daarnaast heb ik een aanval laten zien door het voor te doen, d.w.z. na te spelen hoe een aanval er uit kan zien. En vooral ook laten zien wat de leerlingen kunnen doen, bijvoorbeeld:
  • -   proberen iemand rustig te ondersteunen zodra de aanval begint
  • -   de persoon laten zitten of neerleggen
  • -   daarna hulp halen bij een leerkracht of andere volwassene
  • -   eventueel iets zachts (een jas, trui, kussentje of dekentje) pakken om onder zijn of haar  hoofd te leggen, zodat diegene zijn hoofd niet verwondt
  • -   tafels en stoelen opzij zetten zodat degene met een aanval de ruimte heeft en zich niet kan bezeren
  • -   armen en benen niet tegen houden maar los laten
  • Ook heb ik laten zien dat de leerkracht eventueel een neusspray kan toedienen door een pufje in de neus te sprayen, en daarbij wel benadrukt dat de aanval meestal vanzelf weer overgaat.
  • Tevens is benoemd dat degene met een aanval vaak nog wat moe is na een aanval en niet helemaal helder kan denken, maar dat die persoon na een tijdje alles weer kan.

Als dank: appeltaart
Met deze presentatie hoop ik dat de medeleerlingen minder schrikken van een aanval én  zelf ook een bijdrage kunnen leveren bij het begeleiden van een aanval. Aan de reacties te zien, bleken de leerlingen wel het één en ander van de uitleg opgestoken te hebben. Het leuke was dat de leerlingen mij als dank na afloop een lekkere appeltaart gaven, die ze tijdens de kookles hadden gemaakt.  

Maarten Bakermans, onderwijskundig begeleider